Bir zamanlar her yeni nesil, bir öncekinin ortalama boyunu geçerek insanlığın fiziksel bir sıçrama yaşadığına işaret ediyordu. Ancak bu uzun soluklu yükseliş trendi, beklenmedik bir tehditle karşı karşıya. Bilim insanları, küresel ısınmanın tetiklediği iklim değişikliğinin, gelecekteki insan nesillerinin boyunu kısaltabileceği ihtimalini artık ciddi bir şekilde masaya yatırıyor. California Üniversitesi'nden gelen son araştırmalar, bu endişeleri somut verilerle destekler nitelikte.

Araştırmacılar, iklim değişikliğinin etkilerini en derinden hisseden coğrafyalardan biri olan Güney Asya'da, beş yaşın altındaki 200 binden fazla çocuğun gelişimini mercek altına aldı. Elde edilen bulgular, adeta bir alarm zili niteliğinde: Gebelik sürecinde, özellikle ilk üç aylık dönemde 35 santigrat dereceyi aşan sıcaklık ve yüksek neme maruz kalan bebeklerin, yaşıtlarına göre ortalama yüzde 13 daha kısa kalma riski taşıdığı belirlendi. Boy uzaması, bir bireyin genel sağlık durumunun en hassas göstergelerinden biri olarak kabul edilir. Genetik mirasın, beslenmenin ve sağlık koşullarının birleşimiyle şekillenen bu kritik gelişim sürecine, iklimsel stresin bu kadar erken ve yıkıcı bir müdahalede bulunabilmesi, gelecek nesillerin fiziksel potansiyeli hakkında ciddi soru işaretleri yaratıyor.

İnsan boyundaki değişimler, tarihin farklı dönemlerinde medeniyetlerin seyriyle de paralellik göstermiştir. MÖ 10.000'li yıllarda tarıma geçişin ardından ortalama boyda bir gerileme yaşandığına dair kanıtlar mevcut. Daha yakın geçmişe baktığımızda ise, 17. yüzyıldaki 'Küçük Buz Devri' gibi iklimsel dalgalanmaların, Kuzey Avrupalıların boy ortalamasını belirgin şekilde kısalttığına dair bulgular bulunuyor. Bu tarihsel örnekler, iklimin insan fizyolojisi üzerindeki köklü ve kalıcı etkisini net bir biçimde ortaya koyuyor. Günümüzde ise benzer bir etkiyi, ancak bu kez küresel ısınmanın gücüyle yaşayabileceğimiz endişesi hakim.

20. yüzyılda yaşam standartlarındaki iyileşmeler, pek çok ülkede ortalama boyda kayda değer bir artışa yol açtı. İranlı erkekler ortalama 16.5 santimetre uzarken, Güney Koreli kadınlar bu alanda 20.2 santimetrelik bir sıçrama kaydetti.