Bir milyar yıldan fazla zaman boyunca evrende ışık saçan yıldızların sayısının giderek azalmasının başlangıcı, bilim insanlarının kafa karıştırıcı bir soruya dönük: Evrenin sonu yaklaşır mu?

Gözlem verileri, yıldızların doğum hızının zirve dönemini 10 milyar yıl önce tamamlamış olabileceğine işaret ediyor. ABD'li kozmolog Douglas Scott liderliğindeki ekip, Euclid ve Herschel teleskoplarından gelen verilerle 2.6 milyon galaksiyi analiz ederken, galaksilerin yıldız tozu yaydığı ısının zamanla serinlediğini fark etti.

Scott, 'Gözlemlediğimiz verilerde yıldız oluşumunun azami süresini geride bıraktığını ve her yeni nesilde doğacak yıldız sayısının gitgide azalacağını görecektik,' dedi. Bu durum, evrenin enerji kaynaklarının sınırlı olduğu gerçeğiyle entegre ediliyor. Bilim insanları, son yarım asırda yıldız oluşumu oranının %0.5’ten fazla düştüğünü hesaplamış.

Kaynak eksikliği evrenin sonu mu? Kozmologlar bir metafor yaratıyor: Eski binayı yıkıp malzeme geri kazandığımızda, her yıkımda eldeki malzeme azalır. Scott'ın benzetmesine göre, 'Sonunda bina inşa edemeyecek kadar malzeme kalmayacak.' Yıldızlar da buna benzer bir dinamikle işliyor. Düşük kütleli yıldızlar milyarlarca yıl sönerek yok olurken, süpernovalarla parçalanmış dev yıldızlardan yeni yıldızlara aktarılacak malzeme her seferinde azalıyor.

Bu yavaşlama, evrenin sonundan bahsedilmesini de gündeme getiriyor. 'Isı ölümü' teorisi, evrenin sonsuz genişlemesiyle enerji dağılımının artması sonucu yaşam için hayati sıcaklık değerlerinin geçersizleşeceği senaryosunu öne sürüyor. Hesaplamalara göre bu son 10⁶⁶ yıl (78 sıfır) sonra yaşanabilir. Ancak Scott, Güneş’in yok oluşundan sonra bile 10-100 trilyon yıl boyunca yeni yıldızlara şahit olunabileceğini belirtiyor.

Gözlemciler bu teorileri destekleyecek verileri toplarken, yıldızların sönüşün sonunda evreni nasıl etkileyeceğine dair soru işaretleri kalmaya devam ediyor. Ama şimdilik, 2026 yılındaki son gözlemler, Samanyolu’nun 13 milyar yıllık yıldızlarının James Webb Teleskobu’yla nasıl keşfedildiğini hatırlatan bir bulgu arşivinde yerini alıyor.