ABD Savunma Bakanlığı'nın Anthropic'e yönelten ültimatom, yapay zeka dünyasının askeri uygulamalardaki ambargoyu bir kez daha ortaya koydu. Ancak bu kavgada bir 'iyi ahlaklı' kimse yok. Google, OpenAI ve Microsoft gibi devler uzun süredir askeri teknoloji projelerinde yer alırken, Anthropic'in direnişi yalnızca şirket içi etik politikalarını yansıtmıyor. Asıl çatışma, ticari çıkarlarla etik ilkeler arasında.
Pentagon, teknoloji şirketlerinden 'yasal her amaç' için yapay zeka kullanma izni istiyor. Kitlesel gözetim sistemlerinden otonom silahlara kadar tüm türden uygulamalar için. Bu talep, etik sınır çizgilerini kırarak savaş ortamına zemin hazırlıyor. Anthropic, 194 ülkede mevcut yasa yarışında ABD’ye karşı dik duruş sergileyip 'tedarik zinciri riski' etiketi aldı. Ancak bu etik, teknoloji şirketlerinin ortak bir duruş sergilemediğini gösteriyor.
Anthropic CEO’su Dario Amodei, teknolojisinin 'bugün güvenli değil' ama gelecekte 'ABD vatandaşlarını izlemekten çekinmediği' açıklaması sert eleştirilere yol açtı. Komutanlara stratejik öneriler veren Claude yapay zekası, ABD ordusunun en gizli verileri analiz etmekteydi. Ancak savaş alanındaki ölümcül kararları doğrudan desteklemekle sınırlı kaldı. Bu ayrım, etik çizgilerin sadece teorik bir çerçeve olduğunu ortaya koyuyor.
OpenAI’nin 'kırmızı çizgileri' koruma vaatleri de incelemeye uygundur. 'Hukuka uygun amaçlar' ifadesi, mevzuat değişiklikleriyle kolayca genişletilebilir. 2024 yılında hizmet sözleşmelerinde 'askeri kullanım yasağını' kaldırması dikkat çekiciydi. Otonom silah üreticisi Anduril ile iş birliği yapması, teknoloji firmalarının etik sınır çizgilerini ticari çıkarlara göre yeniden tanımladığını gösteriyor.
Microsoft ve Google çalışanları da Pentagon projelerine karşı seslerini yükseltti. İsrail-İtalya teknoloji iş birlikleri ve İsrail Savunma Kuvvetleri’ne gözetim sistemleri satışı, çalışan protestolarına yol açtı. Ancak bu kavgalar, şirketlerin milyar dolarlık savunma sözleşmelerine göre öncelik sıralamasını belirlemiyor. Etik taahhütler, kâr artışı önünde hemen sadece propaganda araçları oluyor.
700 bin teknoloji çalışanını temsil eden gruplar, 'Amerikalı kitlesel gözetimi ve ölümcül kararlarda insan denetimi' gibi ana meseleleri netleştirmeyi talep etti. Ancak çalışanlar da şirketleriyle birlikte etik sınırları koruyamıyoruz. Google, Microsoft, OpenAI ve Anthropic’in ortak sorunları aynı: Savunma Bakanlığı’nın tedarik zinciri üzerindeki baskısı ve milyar dolarlık kâr imkanları. Etik ilkeler sadece pazarlık unsuru haline geliyor.
Gözden kaçmaması gereken en büyük gerçek, askeri yapay zeka projelerindeki rekabetin sadece teknolojik değil, etik sınırların da yeniden tanımlandığı bir yarış içine girdi. Anthropic’in direnişi geçici bir çözüm olabilir. Ama diğer şirketlerin çizdiği 'etik çizgiler', ticari çıkarlara göre esnetiliyor. Bu durumda, yapay zeka şirketlerinin hepsi aynı oyunda... Yalnızca farklı roller oynuyor.