İki Babadan Doğan İkizler: Bilim Dünyasını Hayrete Düşüren Nadir Bir Olay

İki Babadan Doğan İkizler: Bilim Dünyasını Hayrete Düşüren Nadir Bir Olay

2018 yılında Kolombiya'nın başkentinde yaşanan ve bilim dünyasında yankı uyandıran bir olay, tıp literatüründeki yerini aldı. Bir anne, o dönemde iki yaşında olan ikiz erkek çocukları için babalık testi yaptırmak üzere Kolombiya Ulusal Üniversitesi'nin Nüfus Genetiği ve Tanımlama Laboratuvarı'nın yolunu tuttu. Rutin bir işlemin ardından laboratuvar ekibini şaşkına çeviren sonuçlar elde edildi. Öyle ki, emin olmak için testi tekrar ettiler; sonuç değişmedi: İki bebeğin annesi aynıydı, ancak babaları farklıydı.

Teorik olarak mümkün olduğunu bilseler de, böylesine çarpıcı bir vakayla ilk kez karşılaşan uzmanlar, olayı bilimsel bir mercekle incelemeye başladı. Tıp dilinde 'heteropaternal süperfekondasyon' olarak adlandırılan bu durum, o kadar ender görülüyor ki, dünya genelinde kaydedilmiş yalnızca 20 vaka bulunuyor. Kolombiya Ulusal Üniversitesi Genetik Enstitüsü'nde görevli bilim insanları, babalık testlerinde 'mikrosatellit belirteçleri' adı verilen gelişmiş bir teknoloji kullanıyor. Bu yöntem, çocuğun, annenin ve iddia edilen babanın DNA'sındaki çok küçük genetik parçaları analiz edip karşılaştırmaya dayanıyor.

Laboratuvar direktörü Profesör William Usaquén, süreci şöyle özetliyor: "Her bireyden DNA örneği alıyoruz, mikrosatellit adı verilen 15 ila 22 genetik noktayı inceliyor ve bunları titizlikle karşılaştırıyoruz." Ancak bu işlem, basit bir mikroskop altında DNA'yı incelemekten çok daha karmaşık. Parmak ucundan alınan kan örneklerindeki DNA, diğer bileşenlerden ayrıştırılıyor, ardından özel cihazlarla çoğaltılıyor. Elde edilen sıvı, floresan boyalarla işaretlenerek incelenen mikrosatellit noktaları belirleniyor. Son aşamada ise elektroforez adı verilen bir işlemle bu noktalar sayısal dizilere dönüştürülüyor ve bu diziler aracılığıyla erkeğin babalık olasılığı hesaplanıyor.

Genetik profilin yarısının anneden, diğer yarısının ise babadan gelmesiyle babalık doğrulanıyor. Ancak Kolombiya'daki bu vakada durum farklıydı. Bilim insanları, annenin, iki bebeğin ve testteki erkeğin DNA'sındaki 17 mikrosatelliti analiz ettiklerinde, erkeğin DNA'sının sadece çocuklardan biriyle uyumlu olduğunu, diğeriyle ise örtüşmediğini saptadılar. Usaquén, "26 yıldır bu laboratuvarın direktörüyüm ve bu, gördüğümüz ilk ve bugüne kadarki tek vaka" diyerek sonucun olağanüstülüğünü vurguluyor. Protokol gereği olası bir hatayı veya karışıklığı elemek için test baştan sona tekrarlandı ve sonuç değişmedi.

İkinci ve kritik koşul ise 'poliovulasyon', yani bir adet döngüsü sırasında birden fazla yumurtanın serbest kalması. Son olarak, bu iki yumurtanın da farklı spermler tarafından döllenmesi gerekiyor. Usaquén, "Bu, nadir bir olayın üzerine başka bir nadir olayın ve bir başkasının daha eklenmesi gibi bir durum. Piyango kazanmak gibi bir şey" yorumunu yapıyor. Ayrıca, farklı babalara sahip ikizlerin asla tek yumurta ikizi olamayacağını da ekliyor, zira tek yumurta ikizleri tek bir yumurta ve tek bir spermden gelişir.

Bir kadının birden fazla yumurta salgıladığı durumlarda bile, genellikle bir yumurta döllendikten sonra diğer yumurtalar hızla yaşlanır ve döllenme şansını yitirir. Yumurtanın döllenmeye uygun kalma süresi genellikle 24 saatten azdır. Ancak Andrea Casas, yumurtaların her zaman aynı anda salınmayabileceğini, bazen iki veya üç günlük aralıklarla yeni yumurtaların da serbest kalabileceğini belirtiyor. Bu durum, döllenmenin farklı zamanlarda gerçekleşme olasılığını artırarak heteropaternal süperfekondasyon ihtimalini güçlendiriyor. Bu kadar az vakanın bilinmesinde, babalık testlerinin yaygınlaşmamış olması da bir etken olabilir. Ancak bilim insanları, günümüzdeki moleküler yöntemlerin erişilebilirliği ve babalık testlerinin artan popülerliği sayesinde gelecekte bu tür vakaların daha sık rapor edilebileceğini düşünüyor. Her ne kadar bilim insanları bu olayın döllenme koşullarıyla yakından ilgilense de, araştırma etiği, test sonuçlarının ilgili kişilerin mahremiyetini ihlal etmemesini ve özel hayatlarına saygı gösterilmesini zorunlu kılıyor. Usaquén, "Babalık testleri her zaman ilgili kişilerin onuruna ve mahremiyetine azami özen gösterilerek yürütülür" ifadesiyle bu hassasiyeti vurguluyor.