İzmir'in geçmişine ışık tutan, Cumhuriyet döneminin sanayi izlerini taşıyan Tarihi Elektrik Fabrikası, yeni bir imar planıyla tartışmaların odağına oturdu. Konak Kent Konseyi, Alsancak'ın kalbinde yer alan bu değerli arazinin ticaret ve turizm odaklı projelere kurban edilmesine karşı çıkarak, 'Burası kentin malıdır!' şiarıyla kamuoyunu harekete geçirdi.

Yaklaşık 10 bin 720 metrekarelik devasa bir alanı kaplayan İzmir Elektrik Fabrikası, sadece bir yapı değil, aynı zamanda kentin belleğinde özel bir yer tutan bir endüstri mirasıdır. Liman bölgesinin hemen arkasında konumlanan bu anıtsal tesis, cumhuriyetin ilk yıllarındaki kalkınma hamlesinin somut bir örneği olarak ayakta duruyor.

1928 yılında faaliyete geçen fabrika, İzmir'in karanlık gecelerine ışık taşımakla kalmadı, aynı zamanda şehir içi ulaşımını da kökten değiştirdi. Taş kömürü ve linyitten elektrik üreterek, atlı tramvayların yerini elektrikle çalışan modern hatlara bıraktığı, kentin sanayileşme sürecinde kilit bir rol oynadığı biliniyor. 1943'te kamulaştırılarak 1944'te Büyükşehir Belediyesi'ne devredilen tesis, 1989 yılında üretimini durdurana dek farklı kamu kurumlarına hizmet etti.

Ancak bu köklü miras, ilk kez gündeme gelmiyor. Konak Kent Konseyi, fabrikanın arazisinin daha önce 2018'deki özelleştirme girişimleriyle de hedef alındığını hatırlatıyor. Şimdi ise mesele, 12 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan bir Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni bir boyut kazandı. Bu karar, Konak'ın Umurbey Mahallesi'ndeki bu kritik alanı ticaret ve turizm amaçlı yoğun yapılaşmaya açarak, arazinin kamusal niteliğini yok sayıyor ve mevcut yapılaşma koşullarını önemli ölçüde artırıyor.

Konseyin tepkisi keskin ve net: 'Bu alan, birilerine peşkeş çekilmek isteniyor ve endişelerimiz bir kez daha haklı çıktı.' Kamuoyuna yaptığı çağrıda, fabrikanın çok yönlü bir kültürel miras olduğunu vurgulayan Konsey, imar planlarında kültürel kullanıma ayrılan bu arazinin, kentin ihtiyacı olan modern sanat müzesi, sanayi müzesi veya kütüphane gibi kamusal işlevlerle değerlendirilmesini talep ediyor. İzmir Büyükşehir ve Konak Belediyelerinin bu konudaki itirazlarına tam destek veren Konsey, kentlileri Basmane Çukuru ve Zorlu AVM mücadelelerinde olduğu gibi, şehrin siluetini ve kamusal alanlarını korumak adına omuz omuza durmaya davet ediyor.