Sanayicinin kendi elektriğini üretme hayali, devreye alınan yeni mahsuplaşma sistemiyle yerini finansal bir darboğaza bıraktı. Yıllardır şebekeyi dev bir batarya gibi kullanarak üretim ve tüketim dengesini sağlayan işletmeler, artık 60 dakikalık zaman dilimlerine hapsedildi. Aylık mahsuplaşma döneminde fabrikanın kapalı olduğu günlerde üretilen fazla elektriği gece tüketimiyle dengeleyebilen sanayici, yeni düzenlemeyle birlikte gündüz ürettiği enerjiyi şebekeye 'bedelsiz' terk etmek zorunda kalıyor.
Sektördeki veriler, tablonun vahametini gözler önüne seriyor. Daha önce yaklaşık 3 yılda kendini amorti etmesi beklenen standart bir güneş enerjisi santrali (GES) yatırımının geri dönüş süresi, yeni sistemle 7-8 yıla kadar uzadı. Özellikle gece vardiyasıyla çalışan veya tüketim profili üretim saatleriyle uyuşmayan tesislerde öz tüketim oranları yüzde 80 seviyelerinden yüzde 17'lere kadar geriledi. Bu durum, sanayiciyi güneş enerjisinden elde ettiği kazancı, şebekeden yüksek maliyetle elektrik almaya harcamak gibi paradoksal bir çıkmaza soktu.
Girişimci İş Adamları Vakfı Başkanı Ali Bakaner, bu durumu 'maç sürerken kural değişikliği' olarak nitelendiriyor. Anadolu’nun kırsalında, tarım dışı arazilerde büyük borç yükü altına girerek GES yatırımı yapan sanayicinin, yatırım kararını aldığı günkü ekonomik denklemin tamamen çöktüğüne dikkat çeken Bakaner, 'Yanlış hesap Ankara’dan dönmeli' çağrısında bulunuyor. Benzer şekilde, Mobilya Aksesuar Sanayicileri Derneği Başkanı Gökhan Kocabaş da rekabet gücünün eridiğini vurguluyor; bayram tatillerinde üretim yapmadığı halde GES’i sisteme enerji verdiği için ceza ödememek adına kapattıran sanayicilerin varlığına dikkat çekiyor.
Sektör temsilcilerine göre artık endüstriyel batarya ve depolama sistemleri bir lüks değil, hayatta kalma meselesi. Ancak mevcut finansal yük altında sanayicinin yeni bir teknoloji yatırımına daha bütçe ayırması oldukça güç görünüyor. Yatırımcının güvenini zedeleyen bu yeni sistem, 'kendi enerjini üret' vizyonuyla yola çıkan işletmeleri, şimdi kendi faturalarıyla baş başa bırakmış durumda.