Gelir dağılımı sistemindeki en dikkat çekici detay, ödenen emekli aylıklarının aslında bir ‘fon’ olmaktan ziyade, anında harcamalara dönüştürülmesine verilen öneminde yatıyor. 18 milyon SGK çalışanı tarafından toplanan primler, doğrudan gelir tablosuna yazılarak, birikim değil, tüketim hattına bağlanıyor. 2024 verilerine göre 49.8 milyon kişiye ödenen bu paralar, biriken bir varlık değil, gider kalemine gidiyor.

Yıllık 14.8 milyar TL’lik ödeme kaleminin 8.3 milyarı sağlık harcamalarını, kalanı ise emekli aylıklarını karşıyor. Fakat bu sistem, toplanan primlerin yetersiz kaldığı giderleri Hazine’nin 1.2 milyar TL’ye kadar tamamlamasıyla dengeli kalabiliyor. Bu açığı kapatmak, devletin bütçeye girmesini zorlaştırarak, emekliliğin bireysel değil, toplumsal bir yükü olduğunu gösteriyor.

ABD modeli karşılaştırıldığında fark özellikle belirginleşiyor. Amerikalı çalışanlar, kendi emeklilik fonlarımıza yatırım yaparken, Türkiye’deki sistemin doğası, bir çalışanın ödediği primin bir başkası tarafından kullanılmasını ‘zamansal transfer’ olarak sınıflandırıyor. Ancak bu transfer yalnızca zaman değil, aynı zamanda sosyal güvenceyle bağlantılı bir risk paylaşımı içeriyor.

2025 verileri, emeklilik sistemindeki tırmanışın hızını gözler önüne seriyor: 2007’de 5 milyon olan 80 yaş üstü emekli sayısı, 12 yılda 2.4 milyon arttı. Bu nüfus dengesizliği, prim gelirlerini geçemeyen bir sistemde, 2026’daki 1.5 milyar TL’lik hazine açıklamasını da öngörüyor. SGK’nın bu ‘paylaşım mekanizması’, hem çalışanlar hem devlet için ciddi finansal yük oluşturuyor.

Emeklilik sisteminin bu yapısı, bireysel emeklilik planlarının sınırlarını da çiziyor. SGK’nın bilançosuna giren bu paralar, bir anlamda devletin mevduat bankasına dönüşüyor. Yani emekli aylığı, sadece bir çalışan değil, tüm toplumun yüküne dönüşmüş durumda. Bu sistem, hem hukuki kavram karlılığından hem de gelecekteki işsizlik risklerinden kaçınamıyor.