Şarj kablonuzun ömrünü uzatmanın yollarını hiç düşündünüz mü? Maryland Üniversitesi'nden İleri Yaşam Döngüsü Mühendisliği Merkezi'nin kurucusu Michael Pecht, teknoloji şirketlerinin cihaz arızalarının kökenini anlamak için kurduğu laboratuvarda adeta bir 'elektronik morgu' işletiyor. Ekibi, en dayanıklı olduğu düşünülen USB kablolarını bile ezme, germe, sürekli takıp çıkarma gibi akıl almaz işkencelere maruz bırakıyor; hasarları görmek için röntgen bile kullanıyorlar.

Pecht'e sorduğum basit bir soru, yıllardır süregelen bir inancımı sarstı: Kabloları toplamanın en doğru yolu neydi? Kendi adıma, kabloları gevşek halkalar halinde sarmak gerektiğine inanır, sıkıştırmanın veya dolamanın kabloyu çabucak bozacağına dair yaygın kanıyı benimserdim. 

Peki, madem sarma şekli bu kadar önemsiz, kabloları ömründen eden başka ne var? iFixit'in kurucu ortağı Kyle Wein, insanları 'kabloları tahrip edenler' ve 'etmeyenler' olarak ikiye ayırıyor. İtiraf etmek gerekirse, çoğumuzun ikinci gruba dahil olduğunu söylemek zor. Sorun genellikle kablonun fişle birleştiği noktada, yani bağlantı kısmında ortaya çıkıyor. Bir ataşın aynı yerden tekrar tekrar büküldüğünde kırılması gibi, kablo bağlantı noktası da sürekli bükülme altında mikroskobik hasarlar biriktiriyor. Bu, atom bağlarının kopmasına ve 'dislokasyon' adı verilen kusurların oluşmasına yol açıyor.

Kablolarımıza karşı en acımasız davranışlarımızdan biri, fişi çekmek için kablonun kendisini çekmek. Bu, sadece fiş kısmından tutulup çekilseydi yaşanmayacak ekstra bir gerilime neden oluyor. Ayrıca, kabloların genellikle prizlere ulaşmak için yetersiz uzunlukta olması da ayrı bir problem. Telefonu prizde şarj ederken yatakta uzanıp kabloyu keskin bir açıyla bükmek veya araba bardaklığında destekleyerek üzerindeki baskıyı artırmak gibi eylemler, kabloya eziyet etmekten farksız. Bu tür ihmaller, bağlantı noktasının erken yaşlanmasına ve kopmasına yol açıyor.

Elbette, kabloların dayanıklılığında kalitenin de yadsınamaz bir rolü var. Özellikle petrol istasyonlarından ucuza alınan kalitesiz ürünler yerine, daha sağlam ve uzun ömürlü seçeneklere yatırım yapmak, uzun vadede hem cüzdanınız hem de çevre için daha akıllıca bir tercih olacaktır. Textil veya naylon ağ ile kaplı, yani örgülü kablolar, standart plastik kaplı olanlara göre daha iyi bir koruma sunuyor. Apple'ın bile yeni modellerinde bu tür kablolara yönelmesi, dayanıklılıklarının bir kanıtı niteliğinde.

Sonuç olarak, şarj kabloları hayatımızdaki en sessiz teknolojik unsurlar olabilir. İşlerini yaptıkça fark edilmezler. Ancak onlara gereken özeni göstermediğimizde, mikroskobik çatlaklarla başlayıp bizi yarı yolda bırakacaklarını unutmamak gerek. Biraz daha nazik davranmak, onlara hak ettikleri ömrü tanımak anlamına geliyor.